Dr Cung

http://drcunghealthcare.vn

U XƠ TỬ CUNG (Uterine Fibroids - Uterine leiomyomas)

1. U xơ cổ tử cung là gì?

  • U xơ tử cung là khối u lành tính có nguồn gốc cơ trơn của tử cung, là khối u thường gặp nhất ở đường sinh dục nữ đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. 
  • U xơ tử cung thường có ít triệu chứng, tuy nhiên nếu khối u lớn có thể gây ra triệu chứng chảy máu tử cung bất thường như rong kinh, rong huyết,… chèn ép gây đau, tiểu khó, hay táo bón, với phụ nữ có thai có thể gây ra để non, sảy thai, rau tiền đạo…. 
  • Tỉ lệ ung thư hóa của u xơ tử cung thường rất thấp ( < 1% bệnh nhân ).
  • U xơ có thể lựa chọn giữa điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật tùy vào vị trí, kích thước của khối u, mong muốn của bệnh nhân.

2. Dịch tễ
Nguyên nhân gây u xơ tử cung chưa rõ, nhưng giả thuyết về cường estrogen được nhiều tác giả ủng hộ.
Thường gặp ở phụ nữ 35-50 tuổi, rất hiếm gặp trước tuổi dậy thì. Khối u thường giảm kích thước khi mãn kinh.


3. Phân loại, triệu chứng và chẩn đoán
3.1 Phân loại 
Phân loại u xơ theo vị trí: 
• Dưới thanh mạc (thường gặp nhất)
• Trong cơ
• Dưới niêm mạc (ít gặp nhất )
• Hiếm gặp hơn, u xơ xảy ra trong dây chằng rộng (trong dây chằng), vòi trứng, hoặc cổ tử cung
3.2 Triệu chứng
• U xơ tử cung thường có ít triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ 
Các triệu chứng biểu hiệu phụ thuộc vào vị trí và kích thước của khối u 
• Rong kinh, cường kinh là triệu chứng chính gặp trong 60% các trường hợp, máu kinh thường có máu cục lẫn máu loãng, thời gian hành kinh kéo dài từ 7-10 ngày hoặc có thể dài hơn, có thể có triệu chứng của thiếu máu như hoa mắt, mặt, da niêm mạc nhợt nếu mất máu nhiều. Khí hư ra nhiều loãng như nước cũng là triệu chứng gặp trong u xơ tử cung 
• Khi khối u lớn có thể gây ra các triệu chứng chèn ép có thể gây ra các triệu chứng như đau vùng hố chậu, hạ vị, tiểu khó, táo bón… 
3.3 Chẩn đoán
• Chẩn đoán u xơ tử cung khi khám âm đạo bằng hai tay thấy: tử cung kích thước to hơn bình thường. Để khẳng định cần làm thêm xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh, thường được chỉ định nếu
• Chẩn đoán hình ảnh: siêu âm (thường là qua đường âm đạo) hoặc siêu âm bơm nước buồng tử cung (sonohysterography) thường được thực hiện để đánh giá khối u xơ dưới niêm mạc.
• Trong 1 số ít các trường hợp, cần đánh gía thêm dựa trên MRI đặc biệt là nghi ngờ sarcoma cơ tử cung.


4. Điều trị
Lựa chon phương pháp điều trị tùy thuộc vào vị trí và kích thước khối u, tuổi bệnh nhân, số lần có thai, tình trạng thai nghén và mong muốn có thai trong tương lai 
• U xơ không triệu chứng có thể không cần điều trị. Bệnh nhân cần được theo dõi,kiểm tra định kỳ (6 đến 12 tháng/ lần)
• Đối với u xơ tử cung có triệu chứng cần lựa chọn giữ điều trị nội khoa hay phẫu thuật hoặc kết hợp để đem lại hiệu quả tốt nhất đối với bệnh 
4.1 Điều trị nội khoa 
Mục đích của điều trị nội khoa là cải thiện triệu chứng, hoặc trì hoãn cuộc mổ. Chỉ định : một số u xơ nhỏ, hoặc ở tuổi sắp mãn kinh hoặc chờ mổ do một số bệnh lý nội khoa. Cần nhấn mạnh rằng nội khoa KHÔNG THỂ LÀM BIẾN MẤT khối u xơ, mà chỉ làm nhỏ kích thước, khi dừng thuốc khối u có thể to lại
Một số thuốc có thể lựa chọn trong điều trị u xơ :

  • Progestin: Lynestrenol (Orgametril), Dydrogesterone (Duphaston), Norethisterone…hoặc các thuốc ngừa thai chỉ chứa progestin khác như cấy que tránh thai, tiêm tránh thai, DCTC chứa nội tiết.. Có thể dùng thời gian dài. 
  • Chất đồng vận GnRH – dùng thời gian ngắn, khoảng 3 tháng trong khi chờ phẫu thuật – Goserelin (Zoladex), Triptorelin. 

4.2 Phẫu thuật u xơ
Phẫu thuật thường được chỉ định trong các trường hợp:

  • UXTC to trên 12 tuần có triệu chứng: ra máu, đau…
  • Điều trị nội khoa thất bại: chảy máu tái phát, đau nhiều không đáp ứng giảm đau. 
  • Khối u to lên nhanh đặc biệt là sau mãn kinh. 
  • Khối u to gây ra những dấu hiệu chèn ép về đường tiết niệu hoặc đường tiêu hoá, gây ra những rối loạn về chức năng. 
  • Vô sinh (nếu muốn có thai)
  • Sảy thai tự nhiên tái phát (nếu muốn có thai)
  • U xơ hoại tử, nhiễm trùng.
  • U xơ to kết hợp các bệnh lý khác: lạc nội mạc TC, sa sinh dục, K CTC, K nội mạc TC.

Các phương pháp phẫu thuật: phẫu thuật bóc u xơ, phẫu thuật cắt tử cung bán phần hoặc toàn phần, nội soi buồng tử cung với khối u nhỏ dưới niêm mạc. Tuỳ vào độ tuổi, mong muốn có con, mong muốn của bệnh nhân và tình trạng toàn thân để lựa chọn biện pháp phù hợp. 

Nút động mạch tử cung nhằm mục đích gây nhồi máu các u xơ tử cung trong khi vẫn giữ được mô tử cung bình thường. Sau thủ thuật này, người phụ nữ phục hồi nhanh hơn sau khi cắt bỏ tử cung hoặc bóc nhân xơ. Thường dùng ở phụ nữ muốn giữ lại tử cung, nhân xơ tái phát sau phẫu thuật bóc tách, bệnh nhân có chống chỉ định gây mê toàn thân hoặc từ chối phẫu thuật. 


5. Tổng kết

  • U xơ tử cung là khối u lành tính thường gặp. 
  • Điều trị với các khối u xơ có triệu chứng.
  • Nội khoa có tác dụng giảm triệu chứng, trì hoãn mổ, không có tác dụng tiêu u.
  • Can thiệp ngoại khoa có nhiều phương pháp và lựa chọn tuỳ thuộc vào toàn trạng bệnh nhân, tuổi, tình trạng mong con…

              

 

Tài liệu tham khảo
1. https://www.msdmanuals.com/.../uterine.../uterine-fibroids
2. https://www.aafp.org/afp/2017/0115/p100.html
3. Bài u xơ tử cung - sách sản phụ khoa đại học y dược Huế 
4. U xơ tử cung – Phác đồ sản phụ khoa bệnh viện Từ Dũ. 

Tác giả: Bác sĩ Trần Đức Cung

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây